Voices unearthed. The Impact of Childhood Intervention on Those Who Continue to Stutter

Recenzja książki Voices unearthed. The Impact of Childhood Intervention on Those Who Continue to Stutter, autor Doreen Lenz Holte

Recenzja: Katarzyna Macios

Pisarka Doreen Lenz Holte kolejny raz odważnie publikuje swoje refleksje i doświadczenia bycia rodzicem dziecka z jąkaniem. Rozlicza się z przeszłością, analizując koszty związane z licznymi terapiami. Zadaje trudne pytania o ich zasadność w obliczu wygenerowania przez nie poczucia winy, zawstydzenia i obarczania nadmierną odpowiedzialnością klienta w walce o płynność. Czy rzeczywiście aż taka dyscyplina była potrzebna, by osiągnąć cel? Podobne podsumowania można porównać z tymi, którymi dzielą się samorzecznicy z klubów „J”, jednak tutaj podkreślona jest rola rodzica, podejmującego decyzje w kwestiach zdrowotnych dziecka i biorącego za nie odpowiedzialność.

Jest to książka niezwykle ważna dla rodziców, bowiem dzięki niej przestają czuć się osamotnieni z licznymi wątpliwościami, poczuciem zagubienia i przytłoczenia nadmiarem informacji, czasem sprzecznych z ich systemem wartości lub wzajemnie się wykluczających. Dla specjalistów od wczesnej interwencji logopedycznej może być wskazówką, jak prowadzić dialog z klientami, jak podążać za ich celami i wzbogacać ich zasoby. Szczegółowo też opisany jest system opieki logopedycznej w USA, czytelnicy mogą spróbować dokonać porównań, zainspirować się gotowymi rozwiązaniami. Doreen Lenz Holte punktuje pewne luki w tym systemie, by pokazać, jak czasami rozmija się on z oczekiwaniami rodziców, wywołując nieporozumienia i zwiększając ich obawy.

To co niewątpliwie wyróżnia Voices unearthed na tle dostępnej w Polsce literatury, dotyczącej niepłynności, jest zmiana priorytetów, stawiania akcentu na inne kwestie. Widzimy, że można zdjąć hiperfokus z technik upłynniających, z rozpaczliwych prób naprawy jąkania. Może to odważna teoria, ale czytelnik podskórnie może odczuć, jaki ciężar zdejmuje się z dziecka, które przestaje być na celowniku jako „obiekt do naprawienia”.

Cała książka przepleciona jest cytatami wypowiedzi rodziców dzieci z doświadczeniem jąkania. Można podziwiać ich za otwartość i szczerość, która z pewnością nie była łatwa, do której się dojrzewa. Przyglądamy się rodzicom: analizie emocji, katastroficznych myśli – również w kontekście teorii neuronów lustrzanych, napięć generowanych wokół perfekcjonizmu, społecznych oczekiwań i nadziei. Doreen Lenz Holte używa też filtra teorii społecznego wymiaru niepełnosprawności, by szerzej przedstawić przestrzeń wokół jąkania.

Piękne i jednocześnie niezwykle szlachetne jest stworzenie bezpiecznej niszy, gdzie każdy głos ma prawo do wybrzmienia, bez obaw przed osądzaniem i wpasowaniem w sztywne ramy akademickich teorii. Jednostkowe doświadczenia przestają być odstępstwem od norm, a ich świadectwo jest niezbędnym elementem większej kompozycji, gdzie spotyka się moralność, uczciwość, empatia, zrozumienie, zaangażowanie i etyka w skutecznej terapii logopedycznej.