How To Be More Hedgehog

Recenzja książki How To Be More Hedgehog. Autor Anne-Marie Conway.

Od zawsze brakowało mi w popkulturze jąkającego się bohatera, który jednoznacznie będzie wzbudzał pozytywne emocje, ciekawość, sympatię i chęć kibicowania mu. Dlatego z otwartym sercem przyjęłam Lily, bohaterkę książki Anne-Marie Conway. Najpierw zaintrygowała mnie okładka, nieco tajemnicza, z motywami lasu, sów i fruwającymi literami. A w centrum piękna dziewczynka z delikatnym uśmiechem, jakby skopiowanym z renesansowych malowideł. Znajdujące się w środku książki delikatne ilustracje Danielle Dey, prowadzone lekką kreską, dodają przestrzeni i oddechu.

Lily zaprasza nas do swojego świata. Z reporterską dokładnością opisuje życie szkolnej społeczności. Nie brakuje tych sytuacji, które wywołują nieprzyjemne, uwierające wspomnienia u osób doświadczających jąkania. Znajomo brzmią echa niewyrażonych myśli. Czytelnicy mogą obserwować, jak w bohaterce narasta bunt i jak zaczyna stawiać granice. Mamy też to, czego osoby doświadczające jąkania boją się najczęściej – otwarte zwracanie uwagi, by inni rozmówcy nie dokańczali za nich wypowiedzi. Mamy kolejny stopień wyżej – Lily sprzeciwia się starszemu bratu, który ją przedrzeźnia. Dla płynnie mówiącej większości może nie mieć to znaczenia, mogą nie dostrzec w tym ukrytego kontekstu. Dla osób doświadczających jąkania i ich bliskich, logopedów, terapeutów może być dostrzeżenie jakiegoś zaczynu rebelii w bohaterce, z której emanuje wewnętrzna siła, która czyni to, na co wielu nie ma odwagi.

Bardzo wyraźne w relacjach Lily z innymi ludźmi jest to, że każdy narzuca jej swoją interpretację problemu jąkania, jednocześnie nie będąc otwartym na dialog. Za każdym razem dziewczynka czuje wewnętrzny sprzeciw, nie wyrażając go werbalnie. To doskonale uwypukla negatywną społeczną narrację wokół niepłynności, eksponowanie opinii płynnie mówiącej większości (w tym terapeutów, nauczycieli), kosztem ignorowania, pomijania przemyśleń osób, posiadających tę cechę.

Zaskoczona jestem i aż podszczypuję oprawki okularów, czytając tak wnikliwe obserwacje i niezwykły poziom samoświadomości w narracji młodej bohaterki. Jeśli ktoś chciałby empatycznie wczuć się w myśli nastolatków, doświadczających niepłynności, ta książka może być wzorem. Jest to też idealna wskazówka dla przyszłych terapeutów, którzy chcą holistycznie zajmować się tematem jąkania, również poprzez poznanie i modelowanie myśli, przekonań i postaw swoich klientów i wyciszanie ich wewnętrznego głosu krytycznego. Dzięki temu możliwe będzie nie tylko upłynnianie mowy, a także redukcja lęku przed wystąpieniami w miejscach publicznych, np. w sklepie oraz zwiększenie pewności siebie.